مقایسه ZTNA با VPNهای سنتی برای سازمان‌ها: کدام راهکار امنیتی برای شما مناسب‌تر است؟

امنیت شبکه به یک ضرورت حیاتی برای سازمان‌ها تبدیل شده است. با افزایش تهدیدات سایبری و گسترش فناوری‌های ابری، محافظت از داده‌ها و زیرساخت‌ها نیازمند رویکردهای امنیتی نوآورانه و کارآمد است. دو فناوری اصلی که در این زمینه مورد استفاده قرار می‌گیرند، VPN )شبکه خصوصی مجازی) و) ZTNA دسترسی شبکه صفر اعتماد) هستند. اما کدام یک از این دو فناوری برای سازمان شما مناسب‌تر است؟ این مقاله به بررسی جامع تفاوت‌ها، مزایا و معایب این دو راهکار امنیتی می‌پردازد و به شما کمک می‌کند تا بهترین انتخاب را برای سازمان خود انجام دهید

VPNها سال‌هاست که به عنوان یک راهکار امنیتی برای دسترسی از راه دور استفاده می‌شوند. با این حال VPNهای سنتی با چالش‌هایی مانند دسترسی گسترده به شبکه و مشکلات مقیاس‌پذیری روبرو هستند. در مقابل، ZTNA به عنوان یک رویکرد امنیتی نوین، با تمرکز بر اصل “صفر اعتماد” و احراز هویت قوی، امنیت شبکه را به سطح بالاتری ارتقا می‌دهد. در این مقاله، به بررسی دقیق ZTNA و VPN می‌پردازیم و نقاط قوت و ضعف هر کدام را به طور کامل مورد بررسی قرار می‌دهیم

VPNهای سنتی نقاط قوت و ضعف

نحوه عملکرد VPN سنتی

VPNهای سنتی با ایجاد یک تونل رمزگذاری شده بین دستگاه کاربر و شبکه سازمان، دسترسی ایمن به منابع شبکه را فراهم می‌کنند در این فرآیند، تمام ترافیک شبکه کاربر از طریق این تونل رمزگذاری شده و به سمت سرور VPN در سازمان ارسال می‌شود. سرور VPN سپس ترافیک را رمزگشایی کرده و به شبکه داخلی سازمان متصل می‌کند به این ترتیب، داده‌های کاربر در حین انتقال محافظت می‌شوند و از دسترسی افراد غیرمجاز جلوگیری می‌شود 

مزایا

  • رمزنگاری داده‌ها

 VPNها با استفاده از پروتکل‌های رمزنگاری قوی، داده‌های در حال انتقال را محافظت می‌کنند و از دسترسی افراد غیرمجاز جلوگیری می‌کنند

  • دسترسی از راه دور

 VPNها امکان دسترسی امن به منابع شبکه را از هر مکانی و با هر دستگاهی فراهم می‌کنند

معایب

  • دسترسی گسترده به شبکه

 VPNهای سنتی به کاربران دسترسی گسترده‌ای به شبکه داخلی سازمان می‌دهند، که می‌تواند خطر نفوذ داخلی را افزایش دهد.

  • مشکلات مقیاس‌پذیری

 مدیریت و مقیاس‌پذیری VPNها می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، به خصوص برای سازمان‌های بزرگ با تعداد زیادی کاربر و دستگاه

  • وابستگی به نقطه دسترسی (Access Point) 

کاربران باید از طریق یک نقطه دسترسی (مانند یک روتر یا مودم) به VPN متصل شوند، که می‌تواند محدودیت‌هایی را ایجاد کند

چالش‌های امنیتی VPN سنتی

VPNهای سنتی با چالش‌های امنیتی متعددی روبرو هستند که می‌تواند امنیت شبکه را به خطر اندازد. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، خطر نفوذ داخلی است. اگر یک کاربر VPN به دست یک مهاجم بیفتد، مهاجم می‌تواند به راحتی به شبکه داخلی سازمان دسترسی پیدا کند و داده‌ها را سرقت کند یا سیستم‌ها را مختل کند

علاوه بر این، VPNهای سنتی می‌توانند به عنوان یک نقطه ورود برای حملات سایبری مورد استفاده قرار گیرند. مهاجمان می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های مختلف، به سرور VPN نفوذ کنند و به شبکه داخلی سازمان دسترسی پیدا کنند. همچنین، VPNهای سنتی معمولاً از احراز هویت ضعیفی استفاده می‌کنند که می‌تواند خطر سوءاستفاده از حساب‌های کاربری را افزایش دهد

(Zero Trust Network Access) ZTNA رویکردی نوین به امنیت

اصول Zero Trust

ZTNA بر اساس اصل صفر اعتماد (Never trust, always verify) بنا شده است. این اصل به این معناست که هیچ‌گاه نباید به طور خودکار به کاربران یا دستگاه‌ها اعتماد کرد، حتی اگر آنها در داخل شبکه سازمان باشند. در عوض، باید قبل از هر بار دسترسی به منابع شبکه، هویت و اعتبار کاربر و دستگاه را به طور کامل تأیید کرد.

علاوه بر اصل صفر اعتماد ZTNA از اصول دیگری مانند حداقل دسترسی (Least Privilege) و Segmenting network نیز پیروی می‌کند. حداقل دسترسی به این معناست که کاربران فقط باید به منابعی که برای انجام وظایف خود نیاز دارند دسترسی داشته باشند. Segmenting network به این معناست که شبکه به مناطق امن جداگانه تقسیم می‌شود و دسترسی بین این مناطق محدود می‌شود

نحوه عملکرد ZTNA

ZTNA با استفاده از یک لایه امنیتی بین کاربران و منابع شبکه، دسترسی را به طور امن کنترل می‌کند. در این فرآیند، کاربر ابتدا باید هویت خود را به طور کامل تأیید کند و سپس، بر اساس سیاست‌های امنیتی تعریف شده، به منابع شبکه دسترسی پیدا کند ZTNA معمولاً از احراز هویت چند عاملی (MFA) برای تأیید هویت کاربر استفاده می‌کند و همچنین، از سیاست‌های دسترسی مبتنی بر نقش (Role-Based Access Control) برای محدود کردن دسترسی کاربران به منابع شبکه استفاده می‌کند

Microsegmentation یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ZTNA است Microsegmentation به این معناست که شبکه به مناطق امن جداگانه تقسیم می‌شود و دسترسی بین این مناطق به طور دقیق کنترل می‌شود این کار باعث می‌شود که حتی اگر یک مهاجم به یک منطقه امن نفوذ کند، نتواند به سایر مناطق شبکه دسترسی پیدا کند 

مزایای ZTNA

ZTNA نسبت به VPNهای سنتی مزایای متعددی دارد. یکی از مهم‌ترین این مزایا، افزایش امنیت است. ZTNA با کاهش سطح حمله و محدود کردن دسترسی کاربران به منابع شبکه، خطر نفوذ سایبری را کاهش می‌دهد

بهبود تجربه کاربری یکی دیگر از مزایای ZTNA است. ZTNA با فراهم کردن دسترسی امن و آسان به منابع شبکه، تجربه کاربری را بهبود می‌بخشد مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری بالا نیز از مزایای مهم ZTNA است ZTNA به سازمان‌ها امکان می‌دهد تا به راحتی شبکه خود را مقیاس‌بندی کنند و با نیازهای متغیر کسب و کار خود سازگار شوند

نکات مهم در انتخاب راهکار مناسب

  • بررسی نیازهای خاص سازمان

 قبل از انتخاب یک راهکار امنیتی، نیازهای خاص سازمان خود را به دقت بررسی کنید

  • در نظر گرفتن بودجه 

بودجه خود را در نظر بگیرید و راهکاری را انتخاب کنید که با بودجه شما سازگار باشد

  • ارزیابی سهولت پیاده‌سازی

 سهولت پیاده‌سازی راهکار را ارزیابی کنید

  • توجه به پشتیبانی و به‌روزرسانی

 به پشتیبانی و به‌روزرسانی راهکار توجه کنید

نتیجه‌گیری

ZTNA و VPN هر دو راهکارهای امنیتی مهمی هستند، اما ZTNA با رویکردی نوین و امنیت بالاتر، گزینه بهتری برای سازمان‌های امروزی است. ZTNA با تأکید بر اصل “صفر اعتماد” و احراز هویت قوی، خطر نفوذ سایبری را کاهش می‌دهد و تجربه کاربری را بهبود می‌بخشد

سوالات متداول

ZTNA چگونه با معماری SASE یکپارچه می‌شود؟

معماری SASE (Secure Access Service Edge) یک رویکرد ترکیبی است که ZTNA را به عنوان جزء اصلی دسترسی امن با قابلیت‌های امنیتی شبکه گسترده مانند SWG و CASB ادغام می‌کند تا یک سرویس یکپارچه ارائه دهد

پیاده‌سازی ZTNA در سازمان‌های کوچک چه مزایایی دارد؟

سازمان‌های کوچک با پیاده‌سازی ZTNA می‌توانند بلافاصله سطح امنیت دسترسی از راه دور خود را بدون نیاز به سخت‌افزارهای پیچیده VPN افزایش داده و از مدل پرداخت اشتراکی Subscribe بهره‌مند شوند.

تفاوت اصلی مدل‌های کسب درآمد ZTNA و VPN در چیست؟

VPN معمولاً نیازمند خرید و نگهداری زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری پرهزینه است در حالی که ZTNA اغلب به صورت سرویس ابری SaaS با مدل هزینه مبتنی بر تعداد کاربر یا حجم مصرف ارائه می‌شود

آیا ZTNA می‌تواند جایگزین کامل فایروال‌های سنتی شود؟

خیر ZTNA بر دسترسی کاربران و برنامه‌ها تمرکز دارد در حالی که فایروال‌ها برای کنترل ترافیک مرزی و ترافیک شرق به غرب در شبکه داخلی همچنان ضروری هستند و ZTNA مکملی برای آن‌ها محسوب می‌شود

چه زمانی مهاجرت از VPN به ZTNA بیشترین توجیه اقتصادی را دارد؟

مهاجرت زمانی توجیه اقتصادی دارد که هزینه‌های نگهداری مقیاس‌دهی ناموفق VPNها و مدیریت آسیب‌پذیری‌های امنیتی ناشی از آن‌ها از هزینه پیاده‌سازی ZTNA فراتر رود

آیا ZTNA با زیرساخت‌های چند ابری (Multi-Cloud) به خوبی سازگار است؟

بله ZTNA ذاتاً برای محیط‌های توزیع‌شده طراحی شده است و به طور معمول به سادگی به منابع میزبانی شده در ابرهای مختلف و مراکز داده محلی متصل می‌شود

چالش اصلی سازمان‌ها در پذیرش فرهنگ صفر اعتماد چیست؟

بزرگترین چالش تغییر ذهنیت کارکنان و تیم‌های فنی از اعتماد سازمانی (Trust by Default) به رویه تأیید مداوم هویت و سیاست‌ها در هر تعامل است

آیا ZTNA می‌تواند به کاهش نیاز به استفاده از VDI (Virtual Desktop Infrastructure) کمک کند؟

ZTNA با فراهم کردن دسترسی مستقیم و امن به برنامه‌های خاص (به جای کل شبکه)، نیاز سازمان‌ها به اختصاص زیرساخت‌های سنگین VDI را برای دسترسی‌های روزمره کاهش می‌دهد

چگونه می‌توان اثربخشی یک پیاده‌سازی ZTNA را اندازه‌گیری کرد؟

اثربخشی از طریق کاهش تعداد حوادث امنیتی مرتبط با دسترسی کاهش میانگین زمان شناسایی تهدید (MTTD) و بهبود عملکرد کاربران سنجیده می‌شود

آیا ZTNA نیاز به نصب نرم‌افزار کلاینت بر روی تمامی دستگاه‌ها دارد؟

بیشتر راه‌حل‌های ZTNA از یک عامل (Agent) یا نرم‌افزار کلاینت بر روی دستگاه‌ها استفاده می‌کنند، اما نسل جدیدتر برخی راهکارها تلاش می‌کنند تا بدون نصب عامل نیز دسترسی‌های مبتنی بر مرورگر را فراهم آورند

در محیط‌های صنعتی (OT) که نیاز به پهنای باند ثابت دارند ZTNA بهتر عمل می‌کند یا VPN؟

 در محیط‌های OT که تجهیزات قدیمی‌تر و نیاز به پهنای باند اختصاصی و پایدار دارند VPNها ممکن است همچنان به دلیل سازگاری بهتر با پروتکل‌های صنعتی قدیمی ترجیح داده شوند.

 

برای دریافت مشاوره تخصصی در این زمینه، می‌توانید از طریق صفحه «ارتباط با ما» با کارشناسان آکو در ارتباط باشید.